Telefon Kendi Kendine Reklam Açıyor

Telefon kendi kendine reklam açıyor, tarayıcı durup dururken saçma sitelere gidiyor, ana ekranda bile tam ekran reklam çıkıyorsa büyük ihtimalle reklam yazılımı (adware) veya kötü niyetli bir uygulama bulaşmıştır. Kullanıcıların sık sorduğu “Android telefonumda sürekli reklam çıkıyor”, “iPhone’da Safari kendi kendine site açıyor”, “uygulama açık değilken bile reklam geliyor” gibi sorunların tamamı bu kategoriye girer.

Bu tür reklam virüsü sorunları hem sinir bozucu hem de güvenlik açısından risklidir. Dolandırıcılık sayfaları, sahte ödül bildirimleri, “telefonunuzda virüs var” yalanları, sahte çekiliş siteleri bu mekanizma üzerinden karşına çıkar. Neyse ki adım adım doğru ilerlersen hem Android hem iPhone tarafında büyük oranda temizlemek mümkündür.

1) Reklamın Nerede Çıktığını Tespit Et

Önce reklamın kaynağını anlayalım. Her reklam virüs değildir; bazıları bildirim izni verdiğin sitelerden veya ücretsiz uygulamaların kendi iç reklamlarından gelir.

 

Dikkat et:

– Reklam sadece belirli bir uygulamayı açtığında mı çıkıyor?

– Ana ekranda veya başka uygulamadayken de tam ekran reklam geliyor mu?

– Tarayıcı (Chrome, Safari, Samsung Internet vb.) kendiliğinden açılıyor mu?

Eğer reklam sadece bir uygulamanın içinde çıkıyorsa, bu o uygulamanın “agresif reklam” kullanmasıdır; virüsten çok tercih meselesidir. Ancak hiçbir şey yapmazken bile tam ekran reklam geliyorsa bu adware ihtimalini güçlendirir.

2) Android’de Son Yüklenen Uygulamaları Kontrol Et

Android tarafında reklam virüsleri genelde sonradan yüklenen ücretsiz uygulamalar, sahte optimizasyon araçları, “pil tasarrufu”, “telefon hızlandırıcı” gibi görünen ama arka planda reklam basan yazılımlar üzerinden gelir.

 

Yapılacaklar:

– Ayarlar → Uygulamalar bölümüne gir.

– En son yüklenen uygulamalara tarih sırasına göre bak.

– Reklam sorunu başlamadan kısa süre önce yüklediğin uygulamaları düşün; özellikle tanımadığın geliştiricilerden gelenleri kaldır.

– “Kilit ekranı için duvar kağıdı”, “ücretsiz VPN”, “telefon hızlandırma” tarzı uygulamalara ekstra şüphe ile yaklaş.

Şüpheli bir uygulamayı kaldırdıktan sonra telefonu yeniden başlat ve bir süre gözlemle. Reklam kesildiyse suçlu büyük ihtimalle oydu.

3) Bildirim İzni Vermiş Olduğun Siteleri ve Uygulamaları Temizle

Hem Android hem iPhone’da tarayıcı üzerinden gelen “bildirim izni ver” pencerelerine dikkat etmezsen, siteler sana push bildirimle reklam gönderebilir.

Android’de Chrome Bildirimlerini Temizleme

– Chrome’u aç.

– Sağ üstteki üç noktadan Ayarlar → Bildirimler bölümüne gir.

– “Web siteleri” altında gereksiz veya tanımadığın sitelerin bildirim iznini kapat.

 

Android sistem bildirimleri için:

– Ayarlar → Bildirimler kısmına gir.

– Son gelen rahatsız edici bildirimlerde hangi uygulamanın adı yazıyorsa, o uygulamanın bildirim iznini kapat veya uygulamayı tamamen kaldır.

iPhone’da Safari Bildirim ve Pop-up Kontrolü

– Ayarlar → Safari bölümüne gir.

– “Açılır Pencere Engelleyici” açık olsun.

– “Web Sitesi Verileri” kısmından şüpheli site verilerini temizle.

Ayrıca iPhone’da Ayarlar → Bildirimler bölümünden son bildirim yollayan uygulamaları kontrol edip gereksiz olanların bildirim iznini kapatabilirsin.

4) Varsayılan Tarayıcı ve Ana Ekran Ayarlarına Bak

Android’de bazı launcher (başlatıcı) uygulamaları ve kendi tarayıcısını zorla kullandıran yazılımlar reklam çıkmasına neden olabilir.

– Ayarlar → Uygulamalar → Varsayılan uygulamalar kısmından tarayıcı ve ana ekran uygulamasını kontrol et.

– “Launcher” veya “Başlatıcı” olarak tanımadığın bir uygulama atanmışsa, onu kaldır veya varsayılanı stok launchera çevir.

5) Android’de Güvenli Mod ile Test Et

Eğer hangi uygulamanın reklam açtığını bulamıyorsan, Android’in Güvenli Mod özelliğini kullanarak üçüncü parti uygulamaları geçici olarak devre dışı bırakabilirsin.

Genel mantık:

– Güç tuşuna basılı tut, ekranda görünen “Kapat” seçeneğine uzun basarak Güvenli Mod’a yeniden başlatma seçeneğini getir.

– Güvenli Mod’dayken sadece sistem uygulamaları çalışır. Eğer bu modda hiçbir reklam çıkmıyorsa sorun yüklediğin uygulamalardadır.

Bu durumda normal moda döndüğünde sonradan yüklenen uygulamaları tek tek kaldırarak suçluyu bulman gerekir.

6) iPhone’da Profil, VPN ve Şüpheli Uygulama Kontrolü

iPhone’da Android’e göre daha az görülse de, bazı sertifika profilleri, sahte VPN uygulamaları veya “reklam engelliyor” iddiasındaki uygulamalar tersine reklam ve yönlendirme yapabilir.

 

Kontrol etmen gerekenler:

– Ayarlar → Genel → VPN ve Cihaz Yönetimi bölümünde tanımadığın profil veya kurulum profili var mı?

– Tanımadığın veya güvenmediğin profilleri kaldır.

– Ayarlar → VPN kısmında sürekli açık görünen, kaynağından emin olmadığın VPN’leri sil.

– Son dönemde yüklediğin ücretsiz VPN, reklam engelleyici veya tarayıcı tabanlı uygulamaları kaldırıp test et.

7) Tarayıcı Geçmişi, Çerezler ve Ana Sayfa Ayarları

Tarayıcı hijack denen durumlarda, ana sayfan veya yeni sekme sayfan başka bir siteye yönlendirilebilir. Bu, tarayıcı ayarları ve kayıtlı veriler üzerinden olur.

 

Android Chrome için:

– Ayarlar → Gizlilik ve güvenlik → Tarama verilerini temizle.

– Çerezler, önbellek ve site verilerini temizleyip yeniden dene.

 

iPhone Safari için:

– Ayarlar → Safari → Geçmişi ve Web Sitesi Verilerini Sil.

8) “Virüs Temizleyici” Görünümlü Sahte Uygulamalara Dikkat

Maalesef “virüs temizleyici”, “telefon hızlandırma”, “RAM booster” gibi isimlerle yayılan birçok uygulama bizzat sorun kaynağıdır. Kullanıcıyı “telefonunuzda virüs var, hemen tarayın” mesajlarıyla korkutup daha çok reklam gösterir.

Gerçek bir güvenlik uygulaması:

– Köklü ve bilinen bir markadan gelir.

– Uygulama mağazasında gerçek yorumlara sahiptir.

– Sürekli tam ekran reklam fırlatmaz.

Şüpheli güvenlik uygulamalarını kaldırıp cihazı yeniden başlatmak çoğu zaman ciddi rahatlama sağlar.

9) En Son Çare: Fabrika Ayarına Döndürme

Android’de çok karışmış, neyin ne olduğunu bulamadığın durumlarda, veri yedeğini aldıktan sonra fabrika ayarlarına sıfırlamak en temiz çözümdür. Bu işlem tüm uygulamaları, ayarları ve verileri siler; sistemi ilk günkü haline yaklaştırır.

 

Sıfırlama öncesi yapman gerekenler:

– Fotoğraf ve videoları bulut veya bilgisayara yedekle.

– Önemli dosyaları harici belleğe veya buluta taşı.

– Hesap giriş bilgilerini (Google, mail, sosyal medya) not et.

Ardından Ayarlar → Sistem → Sıfırlama menüsünden fabrika ayarına dönebilirsin. Sıfırlama sonrası uygulamaları baştan kurarken sadece gerçekten güvendiğin ve ihtiyacın olan uygulamaları yüklemeye dikkat et.

10) Güvenlik Alışkanlıklarını Değiştirmeden Sorun Tekrarlar

Telefon kendi kendine reklam açıyor sorunu bir kere çözülse bile, aynı kullanım alışkanlıkları devam ederse kısa sürede geri gelebilir.

 

Uzun vadede dikkat etmen gerekenler:

– Bilinmeyen kaynaklardan APK yüklememek.

– Uygulama izinlerini (bildirim, erişilebilirlik, “diğer uygulamların üzerinde görüntüleme”) gereksiz yere vermemek.

– “Hızlandırıcı”, “temizleyici”, “bedava premium” iddiasındaki uygulamalara temkinli yaklaşmak.

– Tarayıcı bildirim izinlerini sadece güvendiğin sitelere vermek.

 

Özetle, telefon kendi kendine reklam açıyorsa bu %99 bir yazılım ve izin yönetimi problemidir. Adımları dikkatli şekilde uygulayıp şüpheli uygulamaları kaldırdığında, hem Android hem iPhone tarafında bu sorunu büyük ölçüde bitirebilirsin. Önemli olan, sorunu çözdükten sonra da aynı hatalara tekrar düşmemek ve cihazı bilinçli kullanmaktır.

Reklam virüsü temizliği, sadece bir kere yapılacak bir iş değil; zaman zaman telefonunu kontrol edip yeni yüklediğin uygulamaları gözden geçirmen gerekir. Özellikle ücretsiz uygulamalar arasında gelir modeli tamamen agresif reklama dayanan çok sayıda yazılım vardır. Sen farkında olmadan ana ekrana kısayol ekleyebilir, tarayıcıda yeni sekme sayfasını değiştirebilir veya kilit ekranında bildirim göstermeye başlayabilirler.

Bu yüzden, telefonunda yeni reklam davranışı gördüğün anda “ne zaman başladı, o sırada hangi uygulamayı yüklemiştim?” sorusunu kendine sorman en pratik teşhis yöntemidir. Reklamın kaynağını bulup kaldırmak, rastgele antivirüs veya temizlik aracı denemekten çok daha etkilidir. Gereksiz her uygulama, olası bir sorun ve reklam riski demektir; bu yüzden az ama güvenilir uygulama ile devam etmek her zaman daha sağlıklıdır.